Multidesk.be » Woordenboek » RAID

RAID
Trefwoorden: gegevensbeheer, redundantie, opslag, volume, back-up, server, storage, harde schijf

Inleiding - Wat is RAID?


De vier letters uit RAID staan respectievelijk voor Redundant Array of Inexpensive Disks. RAID is een technologie die werd ontwikkeld om op een goedkope manier gegevens te kunnen opslaan. In de jaren '80 was het namelijk zo dat meerdere kleine harde schijven goedkoper waren dan één grote. Wanneer deze kleine harde schijven konden worden samengevoegd tot één grote harde schijf, had men dus een goedkoop alternatief. De dag van vandaag is het echter niet zo dat meerdere kleine harde schijven per definitie ook goedkoper zijn dan één grote en om die reden wijzigde in de loop der jaren de betekenis van RAID naar Redundant Array of Independent Disks.

Een RAID-opstelling biedt een aantal voordelen ten opzichte van een klassieke aanpak. Zo is het, zoals vermeld, mogelijk om meerdere volumes samen te voegen tot één groot volume. Daarnaast wordt RAID vaak echter ook gebruikt om gegevens te beveiligen tegen dataverlies. Zo kan er via RAID ingesteld worden om dezelfde gegevens simultaan naar meerdere volumes weg te schrijven. Op deze manier wordt er in feite on the fly een back-up aangemaakt van de data. Moest een harde schijf defect geraken, kunnen de gegevens vanop een andere harde schijf aangesproken worden om mee verder te werken. Een combinatie van beide modi (gegevens verspreid over meerdere volumes enerzijds en redundantie anderzijds) is eveneens mogelijk. Meer informatie hierover kan je enkele alineas's lager terugvinden.

Er zijn twee manieren op een RAID-opstelling te bekomen. De eerste is een softwarematige RAID-opstelling. Hierbij zorgt het besturingssysteem (bijvoorbeeld Windows Server 2003) ervoor dat de gegevens naar de juiste harde schijven worden verdeeld. De tweede werkwijze is een hardwarematige RAID-opstelling. Het spreekt voor zich dat de laatste van de twee de meest efficiënte is, daar bij een softwarematige RAID-opstelling er extra rekenkracht moet worden besteed aan het versturen van de gegevens naar de juiste volumes. Bij een hardwarematige RAID-opstelling, gebeurt dit reeds in de RAID-chipset, zonder dat het besturingssysteem hier aan te pas komt. In beide gevallen, lijkt het voor de software die op het besturingssysteem draait alsof er slechts 1 volume aanwezig is. Enkel het besturingssysteem (bij een softwarematige RAID-opstelling) of de chipset (bij een hardwarematige RAID-opstelling) weet dat er meerdere schijven bestaan. Afhankelijk van de situatie, kies je voor een softwarematige dan wel een hardwarematige RAID-opstelling. Doorgaans is de hardwarematige RAID-opstelling het snelste (vanwege de onafhankelijke processor en eigen cache), maar echter ook het duurste. Naargelang de RAID-opstelling (meer informatie over de verschillende opstellingen tref je aan in de volgende secties) die de situatie vereist, kan je een afweging maken tussen de efficiëntie enerzijds en het kostenplaatje anderzijds.

Het is overigens nog het vermelden waard dat bij een softwarematige RAID-opstelling je twee versies kan tegenkomen. De situatie is ietwat vergelijkbaar met die van een geluidskaart of een videokaart. Je hebt een vorm van "onboard" chips die gestuurd worden via het BIOS van je computer (ook wel firmware RAID genoemd) en je hebt chips die enkel toelaten om aangestuurd te worden via gespecialiseerde software (bijvoorbeeld via Microsoft Windows). Het voordeel van de eerste vorm is dat je aansturing zich op een lager niveau bevindt en je dus minder kans hebt dat fouten in bijvoorbeeld de aansturingssoftware opstarten verhinderen. Het voordeel van de tweede vorm is dan weer dat je doorgaans meer vrijheid hebt bij het opstellen van RAID-arrays; zo is de wizard in Microsoft Windows vrij uitgebreid en ruimschoots voldoende voor de meeste situaties waarbij een softwarematige RAID te verkiezen is.

RAID-levels


RAID-opstellingen kunnen, zoals eerder reeds vermeld, verschillende vormen aannemen, naargelang het doel. Elk level (niveau) heeft zijn eigen voor- en nadelen. Het is mogelijk sommige niveau's te combineren om zo de voordelen van beide niveau's te kunnen gebruiken, waarover later meer. In elk RAID-niveau zullen een aantal harde schijven dienen te worden gebruikt en samengevoegd in zogenaamde arrays.

JBOD

Strikt technisch gezien, is JBOD (Just a Bunch Of Disks) geen RAID-modus. Bij JBOD worden alle volumes gewoon achter elkaar geplaatst en worden de gegevens dus gewoon chronologisch op de schijven opgeslagen. Logisch gezien blijft er slechts één volume (of meer, naargelang je keuze) over, terwijl je fysiek meerdere volums hebt. Soms wordt deze techniek ook wel disk spanning genoemd, bijvoorbeeld in Microsoft Windows.

RAID 0


http://www.multidesk.be/bijlage/bd9299b96c9e7461c2ddbdf90c2fd7b2.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 0 is de eerste echte RAID-modus, hoewel de gegevens niet redundant worden opgeslagen en dit dus voor interpretatie vatbaar is. RAID 0 is eveneens bekend onder de naam striping (naar analogie met de manier van wegschrijven) en houdt in dat een aantal schijven worden samengevoegd tot één volume. Gegevens worden in eerste instantie opgedeeld in verschillende blokken (stripes genaamd, vandaar de naam striping). Deze blokken worden vervolgens beurtelings naar de verschillende volumes gevoerd.

Het voordeel hiervan is dat je (in theorie) gegevens dubbel zo snel kan wegschrijven, indien je gebruik maakt van 2 harde schijven. Daarnaast blijft de grootte van de harde schijven volledig aanspreekbaar; indien je 2 harde schijven van 200 GB gebruikt, zal je in het totaal 400 GB aan gegevens kunnen opslaan. Je dient (vanzelfsprekend) overigens minimaal twee harde schijven te hebben om RAID 0 te kunnen toepassen. RAID 0 is relatief eenvoudig toe te passen, maar het nadeel is dat het geen enkele bescherming biedt tegen verlies van data. Gegevens worden namelijk niet redundant weggeschreven. Indien één schijf wegvalt, zijn alle gegevens uit de volledige array onbruikbaar.

RAID 1


http://www.multidesk.be/bijlage/f35120403393149fb3e71ba5d28aa9ae.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 1 is ook bekend onder de naam mirroring (letterlijk vertaald: spiegeling). Bij RAID 1 worden de gegevens dubbel opgeslagen, zodat er geen dataverlies optreedt, wanneer één van de twee schijven uitvalt. Wanneer één van de schijven uitvalt, zal het systeem hier de beheerder van op de hoogte brengen, maar ondertussen gewoon verder werken. Er is nu echter wel kans op dataverlies, daar er nergens een tweede versie van de gegevens bestaat. Om dataverlies te voorkomen, kan de beheerder de defecte harde schijf vervangen, waarna het systeem automatisch zal beginnen met het opnieuw kopiëren van de gegevens op de nog functionerende schijf. Eenmaal dat proces voltooid is, bestaat er opnieuw een volledig redundant systeem. Het grootste nadeel van RAID 1 is dat men de helft van alle opslagruimte verliest. Daar de gegevens dubbel opgeslagen dienen te worden, dient er ook dubbel zo veel opslagruimte beschikbaar te zijn. Men dient hierbij echter rekening te houden dat men twee dezelfde schijven gebruikt, indien men de volledige opslagcapaciteit wenst te benutten. Wanneer je bijvoorbeeld een harde schijf met een capaciteit van 80 GB en een met een capaciteit van 200 GB aanbiedt, zal er slechts voor 80 GB aan mirroring gedaan worden. Je zou in dat geval 120 GB aan opslagruimte verliezen.

Bij RAID 1 zijn opnieuw minimaal 2 schijven nodig.

RAID 2


http://www.multidesk.be/bijlage/34f8a3112076ba70200b81d52f855b28.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 2 krijgt de benaming Hamming ECC (Hamming Error Correction Code) toebedeeld, daar RAID niveau 2 corrupte gegevens kan herstellen aan de hand van ECC. Bij RAID 2 wordt er gebruikt gemaakt van de opslagtechniek uit RAID 0. In principe is RAID 2 dus RAID 0, met beveiliging tegen corrupte gegevens. Bij RAID 2 zijn er minimaal drie harde schijven nodig, daar de ECC-bits eveneens opslagruimte in beslag nemen. Veel harde schijven hebben tegenwoordig echter een eigen foutcorrectiesysteem, waardoor RAID 2 in feite niet veel voordelen biedt.

Omdat RAID 3 in alle opzichten beter is dan RAID 2, wordt deze quasi niet toegepast.

RAID 3


http://www.multidesk.be/bijlage/9116085b4d69c13fa41c3a30ce244d76.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 3 functioneert grotendeels op dezelfde wijze als RAID 2, met dat verschil dat er bij RAID 3 pariteitsbits naar de derde schijf worden weggeschreven. Op deze manier kunnen de twee eerste schijven worden gebruikt voor het opslaan van gegevens en kan het derde exemplaar worden gebruikt voor het opslaan van de pariteitsinformatie. Het voordeel van RAID 3 is dat, wanneer een schijf uitvalt, de gegevens hierop niet verloren geraken aangezien ze kunnen worden gereconstrueerd via de pariteitsinformatie.

Vereenvoudigd kan via een XOR-algoritme de informatie op de defecte schijf opnieuw worden berekend. Bijvoorbeeld:

Schijf 1Schijf 2Schijf 3
110
101
000
011

Wanneer schijf 2 uitvalt, kan men bepalen dat de waarde uit rij 1 wel 1 moet geweest zijn, aangezien het resultaat op schijf 3 0 is.

In de praktijk wordt er per byte pariteitsinformatie berekend en weggeschreven naar schijf 3.

Vanzelfsprekend zijn bij RAID 3 eveneens minimaal drie harde schijven nodig. RAID 3 is relatief moeilijk om te implementeren en daarnaast is het aangeraden om dit RAID-niveau niet softwarematig te draaien, daar de berekening van de parititeitsinformatie zeer CPU-intensief is. Daar tegenover staat dat de gegevens zeer snel gelezen of weggeschreven kunnen worden. Wanneer er echter gelijktijdig gegevens worden gelezen en weggeschrijven, daalt de performantie snel. Vaak wordt de pariteitsinformatie weggeschreven bij het opslaan van de gegevens, en wordt deze informatie gecontroleerd bij het uitlezen ervan.

RAID 4


http://www.multidesk.be/bijlage/573930434a5ef51fa14ba1399dd0f803.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 4 gelijkt sterk op RAID 3, met dat verschil dat de pariteitsinformatie slechts wordt berekend per blok gegevens, in plaats van per byte. Dit betekent dat er minder vaak naar de schijf geschreven dient te worden en dat er dus vlotter gegevens gelezen kunnen worden. Het nadeel van dit RAID-niveau is dat, in geval van een defecte harde schijf, het opnieuw opbouwen van de gegevens erop een zeer complexe opdracht vormt. Daarnaast kan er slechts tegen een lage snelheid gegevens weggeschreven worden, omdat er elke keer pariteitsgegevens moeten worden opgeslagen op de derde schijf. Er zijn eveneens minimaal drie schijven nodig om RAID 4 te kunnen toepassen.

RAID 5


http://www.multidesk.be/bijlage/d0c40376ba1124e24229435ded50a8d4.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 5 lijkt eveneens sterk op RAID 4. Het verschil zit 'm ditmaal opnieuw in de pariteitsdata. Waar bij RAID 4 een aparte schijf werd gebruikt voor het wegschrijven ervan, wordt de pariteitsdata bij RAID 5 gewoon bij op de andere schijven geplaatst. Pariteitsgegevens en gewone gegevens komen dus voor op eenzelfde schijf. Dit is meteen de belangrijkste reden waarom RAID 5 zo vaak geïmplementeerd wordt. Doordat pariteitsdata tussen de normale data voorkomt, hoeft er niet te worden gewacht op 1 schijf voor het wegschrijven van de pariteitsdata. De doorvoersnelheid van gegevens gaat hierdoor gevoelig de hoogte in. Wanneer één schijf stuk gaat, kunnen aan de hand van de pariteitsdata de originele gegevens terug gereconstrueerd worden. Het berekenen van de pariteitsgegevens vraagt echter wel wat rekenkracht. Het uitvallen van een schijf, zorgt er bovendien voor dat de doorvoersnelheid merkbaar omlaag gaat bij een hoge belasting.

Eveneens minimaal drie harde schijven zijn nodig om RAID 5 te kunnen implementeren.

RAID 6


http://www.multidesk.be/bijlage/7473afc209e14142cda7a55fec345a2c.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 6 is relatief duur om te implementeren, daar het vier harde schijven vereist. Het verschil tussen RAID 5 en RAID 6 is dat de pariteitsgegevens op twee schijven worden weggeschreven en er in principe dus twee schijven kunnen uitvallen, alvorens de gegevens in de array onherstelbaar worden. Het nadeel van RAID 6 is hiermee sterk verbonden; de extra opslagruimte die nodig is voor het opslaan van de pariteitsgegevens jaagt de kosten de hoogte in. Daarnaast dient de RAID-controller de pariteitsinformatie twee keer op te slaan. RAID 6 wordt om die reden vooral gebruikt in omgevingen waar dataverlies absoluut niet getolereerd kan en op elk moment vermeden dient worden.

Gecombineerde RAID-niveau's

Het is mogelijk om verschillende RAID-niveau's te combineren om zo de voordelen van elk niveau te gebruiken. Gecombineerde RAID-niveau's worden ook wel multiple RAID levels genoemd, daar ze bestaan uit een combinatie van meerdere single RAID levels.

RAID 10


http://www.multidesk.be/bijlage/ab4b993f9cad0c831c1ab96ea644f092.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 10 is een combinatie van RAID 0 en RAID 1. RAID 0 laat toe om zeer snel gegevens weg te schrijven, terwijl RAID 1 redundantie mogelijk maakt. Wat er bij RAID 10 in feite gebeurt, is dat er twee arrays van schijven in RAID 0 in RAID 1 geplaatst worden. Het nadeel van RAID 10 ligt voor de hand, namelijk de kostprijs; er zijn minimaal vier schijven nodig.

RAID 0+1


http://www.multidesk.be/bijlage/6e058fb9490af6ff84c4470ef2d83539.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 0+1 mag niet verward worden met RAID 10. Bij een opstelling met RAID 0+1 worden er twee arrays gemaakt waarbij de schijven in RAID 0 worden geplaatst en de arrays in RAID 1. Je hebt dus in feite en gemirrorde array van gestripete schijven. Het nadeel is opnieuw de zeer hoge kost. Daarnaast zorgt een uitval van 1 schijf ervoor dat RAID 0+1 in feite functioneert als RAID 0.

RAID 50


http://www.multidesk.be/bijlage/1f9dd1ffcd0f8124643982b2c4e290c0.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 50 zou in principe ook RAID 0+3 genoemd kunnen worden, daar RAID 50 initieel gebruik maakte van RAID 3 arrays, die op hun beurt gestriped werden. Tegenwoordig wordt er vaker gebruikt gemaakt van RAID 0+5, in plaats van RAID 0+3. RAID 50 is een stuk duurder dan RAID 5, maar er kunnen twee schijven defect geraken alvorens de gegevens beschadigd geraken. Daarnaast kunnen de gegevens heel snel gelezen worden. Het grootste nadeel is dat er minimaal zes schijven nodig zijn om een RAID 50-opstelling aan te maken, wat het kostenplaatje zeer nadelig maakt.

RAID 51


http://www.multidesk.be/bijlage/aca2a3ff64e4d1b97cce0529261b028f.png
Klik op de afbeelding voor een grotere versie.

RAID 51 werkt net hetzelfde als RAID 50, met dat verschil dat de beide arrays niet in striping, maar in mirroring-mode staan. De tweede array is dus een exacte kopie van de eerste. RAID 51 en 50 worden echter slechts zelden gebruikt, daar je al redelijk paranoïde moet zijn om ze te implementeren. Beide niveau's zijn in feite in het leven geroepen om een zo hoog mogelijke fouttolerantie en beschikbaarheid te hebben. In een RAID 51-opstelling met acht schijven mogen er maar liefst 3 defect gaan, zonder dat er dataverlies optreedt. Dit heeft (bijvoorbeeld) zijn weerslag op de kostprijs.

Slot


Vaak is het zo dat, indien de RAID-controller dat toelaat, er gebruik gemaakt wordt van een zogenaamde spare disk of hot spare. Deze spare disk is aanwezig in het systeem, maar wordt in eerste instantie niet gebruikt voor gegevensopslag. Wanneer één van de schijven in de array uitvalt, kan de RAID-controller de spare disk aanspreken om de array terug te herstellen. De beheerder heeft vervolgens iets minder risico op gegevensverlies door uitval van een tweede harde schijf. Ook blijft de doorvoersnelheid van het systeem gehandhaafd, op het moment dat de array gereconstrueerd wordt na. De systeembeheerder kan tot slot gewoon de defecte harde schijf vervangen door een correct functionerend exemplaar, waarna deze op zijn beurt als spare disk gebruikt kan worden. Deze techniek wordt bij RAID 5 bijvoorbeeld RAID 5E of RAID 5 Enhanced genoemd.

Een uitbreiding van RAID 5E werd ontwikkeld door de technici bij IBM. Deze kwamen met RAID 5EE op de proppen, welke op zijn beurt in feite gewoon een andere verdeling was van de reserveruimte. In plaats van alle reserveruimte op 1 schijf te plaatsen, wordt bij RAID 5EE op elk volume een stukje voorbehouden als hot spare. Het voordeel hiervan is dat er minder tijd verloren gaat aan het opnieuw opbouwen van de array. In principe kan je bij RAID 5EE stellen dat de hot spare gestriped wordt over alle volumes.
Deze verklaring werd opgesteld door Martijn op donderdag 2 september 2004 om 22:22 en werd in tussentijd reeds 64686 keer opgevraagd.
  • Pagina
  • <
  • 1
  • [2]

Bericht geplaatst door een gast op woensdag 3 februari 2010 om 00:27:55.
Zijn er al brandkasten leverbaar met een ethernet aansluiting? Lost ook een boel problemen op...
Bericht geplaatst door een gast op vrijdag 12 februari 2010 om 17:45:30.
topuitleg(thumbsup)(party)
Bericht geplaatst door een gast op zondag 28 maart 2010 om 12:47:12.
Wat is het verschil tussen raid 10 en 01? Volgens het artikel zijn ze verschillend, maar als ik de beschrijving volg, dan krijg ik:
*in volume: ABCDEF
*0 geeft: ACE BDF
*1 geeft: ABCDEF ABCDEF
*10 geeft: ACE ACE BDF BDF
*01 geeft: ACE BDF ACE BDF
De laatste twee zijn effectief hetzelfde, alleen schijven 2 en 3 zijn verwisseld.
Bericht geplaatst door een gast op woensdag 14 juli 2010 om 14:47:34.
De opmerking van de gast was wel terecht over het plaatje bij Raid5. In het plaatje wordt de situatie geschetst alsof schijf 1 en 2 elk een kopie van A bevatten (A1 en A2) en schijf 3 vervolgens de pariteit van A1 en A2. Als het dan gaat zoals het hoort te gaan is de pariteit altijd een enorme verzameling nullen.

Bij A, B, PAR A+B wordt wel het juiste beeld gegeven
Bericht geplaatst door een gast op donderdag 22 juli 2010 om 11:33:02.
Helemaal mee eens!
Bericht geplaatst door een gast op zaterdag 11 augustus 2012 om 14:59:17.
Erg mooie uitleg. (kwam hier via Wikipedia link)
Maar ik mis 1 ding: help RAID ook tegen data corruptie?
Ook tegen "silent corruption"?
Bericht geplaatst door een gast op zaterdag 11 augustus 2012 om 15:01:30.
Erg mooie uitleg. (kwam hier via Wikipedia link)
Maar ik mis 1 ding: help RAID ook tegen data corruptie?
Ook tegen "silent corruption"?
Bericht geplaatst door een gast op zaterdag 11 augustus 2012 om 15:03:12.
Erg mooie uitleg. (kwam hier via Wikipedia link)
Maar ik mis 1 ding: help RAID ook tegen data corruptie?
Ook tegen "silent corruption"?
Bericht geplaatst door een gast op vrijdag 17 mei 2013 om 15:21:10.
OPLETTEN!

Raid is GEEN vervanging van backupen!!!!!!!!!!!!!!!


Raid is gewoon een manier om hardware-failure tegen te gaan. Dit heeft weining tot absoluut NIETS met backuppen te maken.

Raid helpt dus hoegenaamd niet tegen gegevensverlies dmv per ongeluk verwijderde bestanden, virussen, corruptie door het systeem (bv. Windows crash), etc, etc, etc.

Nogmaals: Raid is GEEN vervanging voor het backupen!
Het is een manier van gegevens opslaan, niet meer, niet minder.

Wat wel waar is, is dat je dus een Raid-opstelling kunt gebruiken ALS backupmedium. Maar een Raid-opstelling gebruiken als je hoofdopstelling in je PC (tegenwoording 'in de mode' in vele huis-tuin-keuken systemen) is dus GEEN vervanging tegen het backuppen; Windows crash of je verwijderd zelf per ongeluk iets of je zit met een virus of ... of ... of ... = gegevens kwijt, Raid of geen Raid.
Bericht geplaatst door een gast op vrijdag 17 mei 2013 om 15:29:29.
Jouw uitleg klopt ALLEEN en slechts alleen als de raid-configuratie uitsluitend ALS backup wordt gebruikt!!! In elk ander geval is jouw uitleg niet waar en heeft raid NIETS te maken met backuppen.

En sterker nog, tegenwoordig wordt Raid zeer vaak (al-dan-niet softwarematig) toegepast in huist-tuin-en-keuken PCs als de HOOFDconfiguratie voor het systeem.

RAID is een manier op gegevens op de slaan en harddisk failure (lees: HARDWARE) tegen te gaan. Het helpt absoluut NIETS tegen elke andere failure (virussen, verwijdering van gegevens door de gebruiker, etc).

Het is een opslagmedium, niet een backupmethode en heeft dus met backuppen NIETS te maken!

Bericht geplaatst door een gast op maandag 19 augustus 2013 om 20:28:20.
Wikipedia maakt reclame voor je(thumbsup) geweldige uitleg_O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O__O_
Bericht geplaatst door een gast op donderdag 26 december 2013 om 22:41:12.
is dan eer te beschouwen als :
A1=A, A2=B, parA = Par A+B
B1=C, B2=D, parB = Par C+D, enz
Bericht geplaatst door een gast op woensdag 19 februari 2014 om 09:57:34.
RAID is geen Backup.
Ik deel Dixits mening. Wat hij/zij bedoeld is dat als je backups ook gebruikt bij per ongeluk verwijderen of overschrijven van data.
RAID is alleen backup voor uitval van je apparatuur, maar niet voor gebruikers 'fouten'.

Naast RAID moet je ook altijd Offline backups of iets dergelijks maken voor versie controle. Het mooist zou nog steeds een nieuw bestandssysteem zijn met ingebouwde versie controle en 'prullenbak', zoals in een goed DMS. Maar verschillende pogingen zijn helaas nog niet gelukt.
  • Pagina
  • <
  • 1
  • [2]