Deel1: Overklokken: Hoe mijn computer overklokken.

Trefwoorden: overklokken, overklock, sneller, cpu, moederbord, ram, voltages, fsb, processor

1. Inleiding.


Hier vind je een beperkt artikel om te beginnen met overklokken. Dit artikel is bedoeld voor mensen die weten wat ze doen, en dus ook volgende risico’s in acht nemen;

Garanties van bepaalde computeronderdelen kunnen vervallen.
De computer kan schade oplopen door het overklokken.
Overklokken kan onstabiliteit van het besturingssysteem tot gevolg hebben.

Waarschuwing: overklokken gebeurt op eigen risico. Enige schade dat gebeurt door het overklokken uitgelegd in dit artikel, zijn noch Multidesk noch ikzelf verantwoordelijk voor. Wilt u het risico van beschadiging van uw computer niet nemen, is het aangeraden om uw PC niet over te klokken.
Multidesk noch ikzelf zijn verantwoordelijk voor het vervallen van garanties van de computer of zijn onderdelen door het overklokken hiervan.
Denk er ook aan dat je in deze proef hoogst waarschijnlijk je computer zal moeten openen, om de CMOS te clearen, of gegevens van bepaalde onderdelen te zoeken. Weet dus zeker dat het is toegelaten om je computer te openen, zonder dat je fabrieksgarantie vervalt. Voor meer informatie hierover, contacteer de fabrikant!

2. Wat is overklokken?


Overklokken is het tot een hogere kloksnelheid brengen van een computeronderdeel, meestal een processor, zodat dit computer onderdeel sneller zal werken dan de fabriekssnelheid.


3. Wat kan je allemaal overklokken?


De belangrijkste onderdelen die je kan overklokken, en het meeste invloed zullen hebben op de prestaties van je computer zijn de volgende;

De processor of CPU.
Het RAM geheugen.
Het moederbord => hogere FSB, bussnelheid PCI(X) sloten, chipset performance level, …
De grafische kaart.

4. Overklokmethodes.


Je kan overklokken via twee basisprincipes;

Softwarematig en via het BIOS.

4.1. Softwarematig

Deze methode is meestal het eenvoudigst van de twee, maar niet altijd de beste. Vaak worden er verschillende details bij het overklokken met software niet aangepast in de BIOS, zoals de voltages, RAM timings, …
Maar softwarematige overklok’s hebben soms ook voordelen, sommige moederborden hebben een BIOS die overklokken niet als optie heeft. Toch kunnen deze computers soms overgeklokt worden met een programma. Ook het overklokken van de grafische kaart is vaak het interessants met een programma, via de BIOS is meestal enkel mogelijk om de bussnelheid van het slot van de grafische kaart over te klokken.

Het softwarematig overkloken zal hier niet uitgebreid besproken worden, omdat dit te veel verschild van computer tot computer.

4.2. Via het BIOS

In de BIOS is het overklokken het ingewikkelds. Toch is dit zeer voordelig omdat je hier alle overkloks tot in detail kan instellen. De uitgebreide mogelijkheden van een BIOS zijn zo uitgebreid dat je duizenden mogelijkheden hebt om een computer over te klokken. Bv: instellen van de kloksnelheid van de CPU, het ram geheugen, FSB, instellen van de RAM timings, chipset performance level, instellen van de CPU multiplier, voltages regelen, …
Het nadeel van via de BIOS te werken is dat bij een nieuwe instelling de computer opnieuw moet worden opgestart.

In dit voorbeeld wordt het overklokken uitgelegd voor voornamelijk Intel processors, met een moederbord met de P35 chipset. Het overklokken van een AMD-processor gebaseerd moederbord kan verschillen, ook het overklokken met een moederbord met een andere chipset kan verschillen!

5. Is overklokken wel veilig?


Overklokken is veilig als je niet overdrijft!
Bij het overklokken spelen volgende factoren een belangrijke rol;

Door overklokken wordt het overgeklokt computer onderdeel vaak warmer, te grote hitte zorgt voor slijtage van bepaalde computeronderdelen.

Het verhogen van voltages is het meest risico inhoudende onderdeel van overklokken. Een to hoog voltage kan oververhitting, beschadiging, onstabiliteit, en soms zelf doorslag veroorzaken bij computeronderdelen.

Koeling is zeer belangrijk. Een slecht gekoelde PC zal niet goed kunnen overklokken, en zal vlugger schade kunnen oplopen bij het overklokken.

Probeer niet hoger te overklokken dan ‘normaal’. Het extreem verhogen van voltages, zorgt voor beschadiging van de computeronderdelen, en een verkorting van de levensduur.

Er zijn nog vele factoren waar rekening mee moeten gehouden worden, wil je veilig overklokken. De belangrijkste factoren zullen zeker verder nog aan bod komen.


6. Voorbereiding voor het beginnen met overklokken.


Voordat je begint met overklokken moet je weten welke onderdelen er in je pc zitten.

Handige programma’s om dit te weten te komen zijn de volgende;

Everest Home Edition (CPU, moederbord/chipset, grafische kaart)

CPUZ (CPU, moederbord/chipset, ram geheugen)

Memset (chipset)


Via Windows (XP);

Type CPU;

Start/Deze Computer -> rechts klikken -> Eigenschappen

Start/Uitvoeren -> intypen: dxdiag -> ja klikken -> Systeem

Start/Deze Computer -> rechts klikken -> Beheren -> link op het onderdeel apparaatbeheer klikken -> scrollen naar processors -> dubbel klikken

Type moederbord/chipset;

Start/Uitvoeren -> intypen: dxdiag -> ja klikken -> Systeem

Grafische kaart;

Start/Uitvoeren -> intypen: dxdiag -> ja klikken -> Beeldscherm


Als je via deze methodes nog niet te weten bent gekomen welke hoofdonderdelen in je pc zitten, kan je altijd je computer opendoen en kijken welke onderdelen je hebt.
Zorg ervoor dat het is toegelaten door de fabrikant om je computer te openen.

Opgelet!
Statische elektriciteit kan je computeronderdelen defect maken, open alleen je computer als je weet waar je moet zoeken en weet wat je doet. Sommige computer onderdelen moeten verwijdert of losgemaakt worden voordat u kan weten welk onderdeel het is.

Waarschuwing: enige schade dat gebeurt door het openen van de computer, zijn noch Multidesk noch ikzelf verantwoordelijk voor. Wilt u het risico van beschadiging van uw computer niet nemen, is het aangeraden om uw PC niet te openen.
Multidesk noch ikzelf zijn verantwoordelijk voor het vervallen van garanties van de computer of zijn onderdelen door het openen van de pc.

Heb je alle gegevens verzameld, kan je met deze gegevens technische specificaties opzoeken op het internet, deze specificaties kunnen van pas komen tijdens het overklokken. Ook informatie in verband met de garantie en overklokken kan je nu opzoeken. Ook kan je met de gegevens van je moederbord en/of chipset eventueel de overklokmogelijkheden opzoeken via het internet.



Laat het overklokken beginnen!


De BIOS en het zoeken van de FSB wall.

Als de PC opstart, zal je ergens een zin zien staan waar ongeveer dit zal vermeld worden: “Press Del to enter Setup”

Dit betekent dat je op Del moet duwen om in de Setup van de BIOS te geraken.

Eens dat je in het Menu van de BIOS bent moet je naar de onderverdeling MB Intelligent Tweaker*

*Dit is de onderverdeling in dit voorbeeld, afhankelijk van het moederbord zal dit een andere naam hebbe. Zoek dan een onderverdeling waar tweaker, performance, overclock, … in voor komt of zoek een onderverdeling die eruitziet als de afbeeldingen hieronder. De verdere uitleg van het overklokken zal ook met deze BIOS versie uitgelegd worden, bepaalde woorden en instellingen kunnen verschillen.



Afbeelding 1


Als eerste stap gaan we de FSB wall zoeken. Dit is de kloksnelheid waarbij het moederbord en de processor op hun limiet zitten van hun FSB. Hiervoor hoeven we de processor zelfs niet te hoog overklokken.


Afbeelding 2


Om de FSB wall te vinden gaan we de kloksnelheid van de FSB sterk verhogen. Maar omdat we de rest van de computer nog niet willen overklokken, moeten we eerst volgende instellingen veranderen;

De Robust Graphics Booster,
is een automatische overklokfunctie voor de grafische kaart, willen we de grafische kaart niet overklokken, moeten we deze optie uitzetten. In dit geval moet deze dan op Auto staan.

CPU Clock Ratio,
is de multiplier van de CPU. Bv: als de multiplier van de CPU op 8x staat, dan zal de kloksnelheid van de FSB 8x vermenigvuldigd worden, deze uitkomst is dan de kloksnelheid van de CPU. Omdat we de FSB hoog gaan maken, en niet willen dat de CPU overgeklokt wordt, moeten we de multiplier/clock ratio zo laag mogelijk zetten. Afhankelijk van de CPU zal dit verschillen, bij een Core 2 processor, zoals in dit voorbeeld, is de laagst mogelijke multiplier 6x. We stellen de multiplier zo laag mogelijk in.

CPU Host Clock Control,
is de controle over de eigenlijke FSB, hier kan je kiezen of dit automatisch of manueel gedaan wordt. Wij willen de FSB manueel instellen, dus moeten we ‘Control’ aanzetten.
CPU Host Freqeuncy, dit is de kloksnelheid van de FSB. Hier kan je de FSB instellen. Nu heb je de gegevens nodig van je processor. Zoek wat de Bussnelheid van je processor is, dit zou een getal moeten zijn van tussen de 533 tot zelfs 1600 MHz. Als je dat getal gevonden hebt, is dit je Bussnelheid. Hier moet je opletten: De Bussnelheid is niet de reële FSB (Front Side Bus). De FSB is altijd = Bussnelheid gedeeld door 4. Heb je deze berekening gedaan, dan weet je wat je standaard FSB is van je CPU. Hierop kan je, je dan baseren om te weten hoe ver je de FSB kan laten gaan. Heb je een zeer lage FSB <200, dan mag je er zeker van zijn dat je FSB wall lager zal liggen dan de FSB wall van een CPU met een FSB van 400. De FSB mag je verhogen met zeker 15%*.

*Opgelet, als je moederbord dit toelaat en aankan. Bv: Is de maximum instelbare FSB van je moederbord 400MHz, en je processor heeft standaard al een FSB van 333MHz, dan is het niet aangeraden om je FSB direct op te krikken naar 400MHz, maar om dit meer geleidelijk aan te doen. Want ga je direct op het maximum, kan dit beschadiging van je moederbord tot gevolg hebben. Hoe groter de instelmarges, hoe grotere overkloks het moederbord aankan, zonder beschadiging tot gevolg te hebben. Heb je bv een moederbord dat zijn FSB kan instellen tot theoretisch 700MHz, dan is het geen probleem om direct een FSB van 400MHz uit te proberen. Een goede en veilige raad is, hoe kleiner de sprongen in de overklok, hoe minder kans dat de overklok te extreem zal zijn, en je jouw moederbord beschadigt.

De PCI Express Frequency,
is een overklokfunctie voor de grafische kaart en/of andere PCIX kaarten, willen we de kaart niet overklokken, moeten we deze optie uitzetten. In dit geval moet deze dan op Auto staan.

C.I.A.2,
is een automatische overklokfunctie voor alles, gecontroleerd door een softwareprogramma, deze zet je best altijd uit, je systeem is vaak onstabieler bij het overklokken als deze functie aan staat.

Performance Enhance,
is een automatische overklokfunctie voor alles, gecontroleerd door de BIOS, deze zet je best altijd uit, je systeem is vaak onstabieler bij het overklokken als deze functie aan staat.

System Memory Multiplier,
is de vermenigvuldiger voor de snelheid van je ram geheugen in te stellen. Je doet de FSB maal de vermenigvuldiger, en je weet de snelheid van je ram geheugen. De multiplier kan ook altijd in breuken worden weergegeven. De geheugensnelheid kan nooit lager zijn dan het dubbele van de FSB bij DDR2 geheugen. Deze multiplier zetten we best zo laag mogelijk in deze test, dit omdat we het geheugen momenteel niet willen overklokken.

DRAM Timing,
Is het instellen van de RAM timings, dit zijn de eigenlijk e vertragingstijden van het RAM geheugen, hoe hoger deze tijden, hoe hoger de snelheid van het ram geheugen kan gezet worden. Bij lage timings, zal een hoge snelheid niet mogelijk zijn. Over de timings zal er nog uitgebreid worden bij het overklokken van het RAM geheugen. In deze test zetten we de timings dus best redelijk hoog, of zelfs veel te hoog. Neem bv timings van 8-8-8-21. De Advenced timings laat je allemaal op auto staan.


Afbeelding 3


System Voltage control,
Is waar je de voltages van de verschillende computeronderdelen zal instellen. Deze laten we nu best op auto of standard staan.

Nu kan je beginnen met het zoeken naar de FSB wall. Dit doe je dus door de FSB alsmaar te verhogen, maar doe dit niet te bruusk, in hoe meer en kleinere stappen je dit doet, hoe minder kans er is dat er enige schade is. Denk eraan, zoals eerder vermeld is, dat je moet weten wat je moederbord maximum kan, en dat je niet direct naar het maximum gaat! Na het verhogen van de FSB, ga je uit de BIOS, sla je de instellingen op en herstart de PC, ga dan weer in de BIOS en verhoog de FSB terug. Doe deze stappen alsmaar over. Onthoud telkens welke FSB je ingesteld hebt.

Wanneer ben je aan de FSB wall?

Dit is heel simpel, als je na een aantal keren dat je de FSB verhoogd hebt, de computer niet meer opgestart krijgt, dan zit je aan de FSB wall. Om ervoor te zorgen dat je PC weer kan starten, moet je de CMOS (hier worden jouw instellingen van de BIOS opgeslagen) clearen, dit kan je doen door een batterijtje op je moederbord te zoeken;


Afbeelding 4


Heb je dit gevonden, doe je zoals weergegeven op de foto. Bij het overklokken, is het altijd handig om over de twee pinnetjes een drukknopje te zetten, zodat je niet telkens je pc moet opengooien om de CMOS te clearen.

Opgelet!: Het clearen van de CMOS reset alle instellingen van de BIOS, ook (soms) de tijd, de opstartvolgorde (HDD, CD-ROM, …) en ander instellingen. Dus deze instellingen zal je dan weer aan jou eigen behagen moeten instellen.

Heb je de CMOS gecleard, dan zullen alle instellingen volledig weg zijn.

Nu start je de PC opnieuw op, en kunnen we beginnen aan het overklokken van de computer!

7. De CPU.


Voordat je begint met het overklokken van je CPU moet je zeker rekening houden met het volgende;

Weet dat je met standaardkoeling, niet gemakkelijk of zelfs niet zal kunnen overklokken. Het verhogen van de voltages is zeker niet aan te raden met standaardkoeling. Hoe warmer je CPU wordt, hoe minder lang hij zal meegaan. Een goed gekoelde CPU zal beter overklokken, tegen hogere voltages kunnen, minder schade oplopen en stabieler werken.

Een Dual core zal altijd beter overklokken dan een Quad core. Dit omdat een Quad core vele meer hitte afstoot (in theorie dubbel zoveel voor dezelfde chips, bv. Een Q6600 zou in theorie dubbel zoveel hitte afstoten dan een E6600, in de praktijk is dit niet altijd volledig correct).

Zorg ervoor dat je voeding sterk genoeg is, om de overklok aan te kunnen. Hoe zwaarder je de CPU overklokt, hoe meer energie deze zal verbruiken.

Zoek in de gegevens van je CPU wat zijn maximum temperatuur mag zijn. Weet dat als je de voltage van de CPU verhoogt, zijn maximale temperatuur lager zal liggen, om geen grote schade aan te brengen. Dus hoe hoger je de voltages zet, hoe minder warm je CPU mag worden.
Overklokken van de CPU;

Eerst gaan we de CPU overklokken zonder de voltages aan te passen. Weet dat temperatuur van de processor ook lichtjes zal stijgen door het overklokken, zelfs al verhogen we de voltages niet.

Nu gaan we de limiet van de CPU zoeken. Hiervoor moeten we het geheugen niet overklokken, en gaan we dus het geheugensnelheid zo traag mogelijk zetten (door middel van de FSB divider), met zeer trage (hoge) timings.

Nu kunnen we de multiplier van de CPU op de standaard grootte zetten.

We verhogen de FSB met stapjes van ongeveer 2-3%, in het begin kan je altijd een groter stap proberen van 5-10%, maar weet wat de limieten zijn van uw moederbord! Dus ga er ook niet te ver in.

We herstarten de PC altijd met nieuwe instellingen, vanaaf dat de PC niet meer opstart weet je dat je aan de limiet zit van de CPU, maar dit betekent niet dat de CPU zal stabiel zijn in Windows op de vorige opstartbare snelheid!
Clear de CMOS om opnieuw te kunnen starten.

Nu je weet op welke snelheid je CPU kan starten.

Stel nu de FSB een stuk lager in (was je opstartbare snelheid van de FSB van de CPU = 400, stel dan de FSB in op bv 350). En probeer om in Windows te geraken, lukt het niet om normaal op te starten in Windows, start de PC opnieuw en zet de FSB een stapje (aantal %-en) lager.

Ben je in Windows geraakt is het al een bijna geslaagde overklok! Maar het kan zijn dat de overklok niet meer stabiel is als je computer zwaar belast wordt met programma’s, …

Om te testen of de computer ook stabiel is bij zware belasting kunnen we een aantal programma’s gebruiken;

ORTHOS

Prime95

TAT (enkel voor nieuwere Intel processors)

3DMark06

… en nog vele andere.

Laat volgende test minstens een kwartier to zelfs een uur lopen om echt zeker te zijn dat het stabiel is. Sommige test zoals 3DMark06 zullen ook je grafische kaart testen. Ook zullen sommige test niet te lang duren, en is het aangeraden om dan enkel keren zo’n test te doen.

Weet hoe langer je zo’n test uitvoert hoe zekerder je bent of je overklok volledig stabiel is.

Kijk altijd naar de temperatuur van je processor! Zorg ervoor dat deze niet te warm wordt!

De temperatuur van de processor kan je uitlezen met een aantal programma’s;

Everest Home Edition

Speedfan

CoreTemp

TAT (alleen Intel)



Is de test niet stabiel (de test stopt vanzelf, de computer herstart, de computer blokkeert, je krijgt een BSOD, ...) dan moet je de computer herstarten, en een lagere instellingen van de FSB proberen.

Doe dit over totdat je een stabiele overklok hebt gevonden.

Onthoud deze overklok want deze instellingen zal je later moeten weg doen als je de limieten van je geheugen zal zoeken.


Verder overklokken door de voltages te verhogen.

Opgelet!
Doe dit alleen als je goede koeling hebt en ervan bewust bent wat er buiten de garanties valt.

Door de voltages manueel aan te passen, kan je ervoor zorgen dat de CPU beter en verder zal overklokken.

Wil je de voltages aanpassen, weet dan wat je standaard voltage is, en begin vanaf dat voltage in heel kleine stapjes (liefst zo klein mogelijke stapjes) te verhogen. Ga NOOIT te hoog in voltages 20% verhogen in voltage is al zeer veel!!! Hiervoor heb je al heel goed koeling nodig, zoals de beste luchtkoelers, of goede waterkoelers. Verder gaan dan ongeveer 20% verhoging van het voltage kan zeer slechte gevolgen hebben!!!

Na het verhogen van het voltage probeer je door de vorige stappen van het CPU overklokken te herhalen een nieuwe stabiele overklok te hebben. Maar nu is het zeer belangrijk om tijden s het testen naar je temperatuur van je CPU te kijken! Test best heel lang, want weet dat de temperatuur in de kast stijgt naarmate dat de computer langer opstaat. Weet dat als je de voltages hoger de maximale toegelaten temperatuur zal dalen!

Heb je uiteindelijk een stabiele, goede overklok gevonden voor de CPU, dan kunnen we beginnen aan het overklokken van het RAM geheugen.

Deel 2 komt later, hierin zal komen; het overklokken van het RAM geheugen, het moederbord/chipset verder overklokken, grafische kaart overklokken en een klein stukje over softwarematig overklokken.

Veel geluk met het overklokken!Dit artikel werd geschreven door arne op dinsdag 26 februari 2008 om 20:39 en werd sindsdien 51168 keer gelezen.

  • Pagina
  • 1 van 1

Geen reacties gevonden
Er werden nog geen reacties bij dit artikel geplaatst.
  • Indien je denkt iets te kunnen toevoegen aan het artikel, kan je zelf een reactie schrijven via de koppeling Plaats een reactie bij dit artikel hieronder.
  • Indien je andere commentaar (iets wat niet meteen functioneel bijdraagt aan het artikel zelf) hebt, kan je een bedankje formuleren via de koppeling Plaats een bedankje bij dit artikel hieronder.